Books on Colour | Research
Kleurcontrast curator

Books on Colour #01

Books on Colour | Kleurcontrast curator

De afgelopen twee jaar heb ik tijdens mijn ontwerpend onderzoek De Kleurenthriller zo veel gemaakt, bestudeerd en gelezen dat ik soms bijna uit elkaar knal van alle info. Ik heb mezelf daarom tijdelijk benoemd tot ‘curator van kleurcontrasten’.

Ik begin met tips over boeken over kleur. Net verschenen boeken en 100 jaar oude boeken. Alles wat ik maar op mijn pad ben tegengekomen waarvan ik denk dat het de moeite is om te delen met jou. Alsof je bij me langskomt in mijn studio en ik je boek voor boek laat zien.

Ittens uitspraak ‘Een kleur moet men nooit afzonderlijk zien‘ vormt de basis van mijn onderzoek. Daarom zet ik ook in deze rubriek steeds twee boeken naast elkaar.


 

In aflevering #01 laat ik je een bibliotheek en een woordenboek van kleur zien. Waarom samen? Omdat ze allebei passen als een handschoen. Het eerste boek houdt zich bezig met de vereisten waardoor een kleurcontrast überhaupt gemaakt kan worden: exacte samenstellingen van kleur. Het tweede boek staat vol kleurcontrasten en gaat over welke kleuren je exact met elkaar combineert.

Collecting Colour #01a

Collecting Colour, Narayan Khandekar, ArtEZ Press & Sikkens Foundation, 2017. Collecting Colour, Narayan Khandekar, ArtEZ Press & Sikkens Foundation, 2017.

Collecting Colour, Narayan Khandekar, ArtEZ Press & Sikkens Foundation, 2017.

Een verzameling flesjes en buisjes gevuld met pigment poeder. Soms wordt de reeks flesjes afgewisseld met het pigment nog in ruwe vorm: de steen. Stukjes gekleurde aarde in flesjes, als herinnering, als schatten van de aarde.

Pigment verloop

De beginkleur in het boek is wit. Wit gaat over in geel, loopt over alle tinten oranje naar rood, over violet naar blauw naar groen en eindigt bij zwart. Er zijn maar liefst 8 witpigmenten opgenomen en 5 zwarte. Het is een selectie uit de Forbes Pigment Collection die nu uit meer dan 2500 pigmentmonsters bestaat, schrijft Khandekar.

Exacte kleuren

Khandekar schrijft in zijn essay over het rood van Rothko. Juist door pigment onderzoek te doen, de exacte ingrediënten van de gebruikte verf te destilleren, is het mogelijk om een werk te restaureren. Het is fijn om te lezen over het belang van exacte kleuren in kunst. Ook de liefde voor verzamelingen brengt het boek mooi over.

#harvardartmuseum #sikkensfoundation #collectingcolour ##mondrianlecture 2017.

A Dictionary of Color Combinations #01b

A Dictionary of Color Combinations, publisher SEIGENSHA, 2011.A Dictionary of Color Combinations, publisher SEIGENSHA, 2011

A Dictionary of Color Combinations, publisher SEIGENSHA, 2011

Van de bibliotheek van kleur over naar het kleurcombinatie-woordenboek. Een kleurcombinatie-woordenboek? Dan moet er ook een kleurcombinatie-taal zijn, toch? Het woordenboek telt 348 kleurcombinaties die oorspronkelijk zijn samengesteld door Sanzo Wada (1883-1967). Het gehele woordenboek is in 1933-1934 in 6 delen uitgegeven door Haishoku Soukan. Een woordenboek waaruit mensen die werken met kleur, een palet kunnen kiezen.

Kleursysteem kleurcombinaties

Pas toen ik de flaptekst had gelezen, kon ik anders naar dit boek kijken. Kleurstalen combineren is zoiets oppervlakkigs geworden, elke huis-tuin-en-keuken-stilist doet het, dat ik moeilijk door deze combinaties kon heenkijken. Maar het blijkt heel interessant en absoluut niet oppervlakkig. Het is een systeem om de samenwerking tussen kleuren, hun samenhang en contrast te onderzoeken. Het is een visuele kleurtheorie die bij het idee van Ittens kleurcontrasten aansluit maar dan op een geheel eigen manier is onderzocht.

348 kleurconbinaties

Het kleurtaalsysteem werkt als volgt: de in totaal 348 kleurcombinaties bestaan uit paren van twee kleuren, drie kleuren en vier kleuren. Het totaal aan kleuren is 159. Dus met deze 159 kleuren worden alle combinaties gemaakt.

Wit komt maar in één combinatie voor, zwart juist het meest van alle kleuren. Zwart, C20 M10 Y15 K100, komt voor in 23 kleurcombinaties. De tweede plaats wordt gedeeld door Pale Lemon Yellow, C0 M4 Y38 K0, en Raw Sienna, C18 M58 Y100 K12. Die komen allebei 19 keer voor. Grappig genoeg komen alleen Black en Raw Sienna maar in één combinatietegelijk voor, terwijl Lemon Yellow met geen van beide ooit gecombineerd is. Zijn dit belangrijke basiskleuren?

Contrasten versus combinaties

Het is een heerlijk boek om zo nu en dan door te bladeren, ook in verband met de kleurcontrasten van Itten. Vooral het simultaancontrast komt veel voor, net als het koudwarmcontrast. Het lichtdonkercontrast en het kwaliteitscontrast natuurlijk en het kleur-tegen-kleurcontrast heb ik ook al een paar keer ontdekt. Over het kwantiteitscontrast kan ik niets zeggen omdat in de kleurcombinaties niets gezegd wordt over een accentkleur of hoofdkleur. Alle kleuren komen in een vlak van gelijke grootte voor.

Het contrast dat ik nog niet heb kunnen ontdekken is het complementair contrast. Op de een of andere manier lijkt dat in deze taal niet voor te komen. Wel zijn broertje simultaan, het nét-niet complementair floreert.

#sanzowada #haishokusoukan #348colorcombinations

——

Trouwens een nieuw boek waar Khandekar al naar verwijst in zijn essay is net verschenen: ’An Atlas of Rare & Familiar Colour’. A new record of The Straus Center for Conservation and Technical Studies at the Harvard Art Museums. You can find it here: Atelier Editions.