Voor een publicatie die bij uitgeverij Perdu later dit jaar zal verschijnen schreef ik een essay over kleuren in de dichtbundel alfabet van Inger Christensen. Vooral ‘die kleur vruchtvlees […] die abrikozen hebben’ is een belangrijke kleur.
~Het essay is inmiddels verschenen:
abrikozenbomen bestaan, abrikozenbomen bestaan,
in die landen waar de warmte juist die kleur
vruchtvlees voorbrengt die abrikozen hebben
Inger Christensen, alfabet (Koppernik, 2025)
Etymologie abrikoos, CMBYN
In mijn zoektocht naar deze kleur en al haar associaties stuitte ik op verschillende invalshoeken die ik uiteindelijk voor het stuk niet heb gebruikt, maar wel de moeite van het delen waard zijn.
Zoals het fantastisch kronkelende pad dat het woord abrikoos heeft afgelegd, door welke talen ze is gereisd. In deze scène uit film Call Me By Your Name (CMBYN) wordt die reis in een partijtje mansplaining verwoord. Let op de karaf abrikozensap op het bureau. (En ja, je herinnert je vast nog een andere scène, maar dat is geen abrikoos maar een perzik.)
yellow-gold zones, Rebecca Solnit
Ook moest ik denken aan het eerste essay uit Rebecca Solnits The Faraway Nearby. Het begint met de komst van een overweldigende oogst van de abrikozenboom van haar moeder. Een hele studeerkamervloer ligt bezaaid met de vruchten. Lees hier het fragment.
‘They were an impressive sight, a mountain of apricots in every stage from hard and green to soft and browning, though most of them were that range of shades we call apricot; pale orange with blushes of rose and yellow-gold zones, upholstered in a fine velvet, not as fuzzy as peaches, not as smooth as plums.’
The Faraway Nearby, Rebecca Solnit (Granta Publications, 2017)
Mary Beale Observations (1663)
In 1663 schreef de kunstenaar Mary Beale een van de allereerste handleidingen voor het schilderen met olieverf. Daarin staat een inmiddels bekend en zeer specifieke advies voor het schilderen en mengen van de juiste kleur van abrikozen. De beschrijving richt zich op het beheersen van warmte, zachte randen en gloeiende schaduwen.
Beale adviseerde voor de ondergrond Bury-oker; een aardpigment dat lijkt op gele oker. Voor de schaduw ultramarijn en daar waar de schaduwen vager zijn en gloeien een mengsel van roze en vermiljoen. En voor het roze vruchtvlees een traditioneel geel/rood lakpigment.
‘Those apricots I painted before I made use of Bury oker were muche harsher colored & nothing so soft. Let yor heightenings in yor very ripe apricots bee whitelead, pale Mast: and a litle redlead. in les ripe ones less or none of ye red lead. Let yor shadowes bee pinke, and a very litle faire Ultramarine together, without ye Bury Oker ye Color will bee raw & fierce; in ye pale yallow places leave out ye Ultramarine; where it inclineth more to redness let ye composition bee whitelead, red Lead red masticot & a litle pinke.’
Die kleur van vruchtvlees van abrikozen
Allemaal niet terecht gekomen in mijn essay over kleuren in alfabet van Inger Christensen. Toch gaat het intens over die kleur, wat ze doet en betekent.
‘De kleur van het vruchtvlees van de abrikoos kent in de bundel verschillende tegenhangers. Waar de kleur van het vruchtvlees van de abrikoos ons keer op keer uitnodigt om haar schoonheid te zien, ons het bijbehorende landschap en de warmte voor te stellen en zo het leven te ervaren, daar brengen deze tegenkleuren juist een einde.’
uit: De kleur van abrikozen doet ertoe – over de kleuren in alfabet van Inger Christensen, Barbara Collé (Perdu 2026)