De kleuren van ‘het tussen’ | Artistic Research

Al jaren komt een specifiek type kleur op mijn pad, zweeft mijn essays in en weer uit. Al jaren wil ik er meer bij stilstaan, echt naar kijken, uitgebreider onderzoek naar doen. En deze zomer was er dan eindelijk tijd voor: de interferentie kleuren van de zeepbel.

Tijdens mijn residentie periode in de zomer van 2026 heb ik, samen met vele anderen want het werkt aanstekelijk, me godgans geblazen aan bellen. Ben ze achterna gerend, heb ze op grote hoogte zien zweven, heb ze geprobeerd te filmen en te fotograferen, heb ze tegen oude muren en gebouwen zien zweven, heb ze in het groen van de lindebomen geblazen. En heb vooral geprobeerd hun kleurenpracht te zien, hun kleurverlopen te herkennen.

Zeepbellen verzamelen

En ik vond natuurlijk vele beelden, schilderijen, pentekeningen met de bellen afgebeeld. Ook hervond ik een fragment van het geweldige videowerk The Tenant (2010) van Rivane Neuenschwander & Cao Guimarães. Ik zag dit werk in EYE Filmmuseum in een groepstentoonstelling in 2017.

Man Ray, What We All Lack (Ce qui manque à nous tous) 1962, blown glass, clay, and wood
Boys blowing Soap bubbles, Museum Schneutgen Cologne-1530
Harry Willson Watrous, Soap Bubbles. The painting is named in American Art News, Vol. 13, No. 11 (Dec. 19, 1914)
Art nouveau advertisement for Chiozza e Turchi soap makers, Pontelagoscuro-Italy-1899
Suzuki Harunobu, Blowing Soap Bubbles Under the Plum Blossom, ca. 1750
Filippo Carcano (1840–1914), A Pastime (The Soap Bubble)
Photographs from Meredith N … ay, Page & Company-1905
Alexandre-Blaise Desgoffe, Soap Bubble-1882
Still: The Tenant (2010) video, Rivane Neuenschwander & Cao Guimarães
Untitled Japanese drawing of maple leaves in a bubble-1878
Still: The Tenant (2010) video, Rivane Neuenschwander & Cao Guimarães
Sébastien Leclerc-Cross-section of Earth with bubble-blowing angel and a bubble bottle-1706

Interferentie kleuren

Wat zo eigen is aan deze kleuren is dat ze ontstaan in het tussen. Tussen licht en vlies, tussen verschillende lichtgolven, tussen de bel en haar omgeving, tussen de bel en onze blik. De positie van de bel, de lichtbron, de camera, de kijker, de dikte van het zeepvlies en het moment waarop je kijkt doen allemaal mee. De kleur ligt nergens vast.

Deze tussenin-kleuren heten interferentiekleuren, een subgroep van de zogenaamde structurele kleuren. De kleuren komen voort uit de structuur van het materiaal en de manier waarop licht daarmee in aanraking komt. Bij een zeepbel is het vlies zo dun dat licht aan de verschillende oppervlakken van het vlies wordt teruggekaatst, van binnen en van buiten. De lichtgolven ontmoeten elkaar en versterken sommige kleuren en doven andere uit. Daardoor ontstaan verschillende mengkleuren. Wanneer de bel beweegt of wij bewegen en wanneer het zeepvlies dunner wordt, verandert de verhouding; mengen de kleuren zich opnieuw en ontstaan nieuwe verlooptinten.

Met al het materiaal dat ik nu verzameld heb schrijf ik allereerst een uitgebreid essay en ik ben begonnen met een beeldpoëzie-boek over de spannende en unieke kleurovergangen.